Allumen.GuideSint-Maartenskerk
Terug De essentie · Etappe 2 van 6
Nummer van het kunstwerk 5

De preekstoel

Predikmeubel · preekstoel

Gesneden houten preekstoel met gebogen trap, veelhoekige kuip en een overhangend klankbord.
De preekstoel · In het schip · © Illustration de démonstration
Luister naar de toelichting
Nederlands · 0:44
Transcriptie

Kies met uw ogen een plaats een paar rijen van de pijler. Stel u voor dat een man de kleine houten trap op klimt. Bij elke trede steekt hij wat duidelijker boven de hoofden uit. Boven gekomen draait hij zich om, legt een hand op de rand van de preekstoel en begint te spreken.

Vóór er microfoons waren, moest de stem van de predikant het schip doorkruisen en tot bij u komen. Kijk naar dat soort dakje dat boven zijn plaats hangt. Het is het klankbord. Door zijn vorm kaatst een deel van het geluid dat naar het gewelf zou opstijgen terug naar de toehoorders.

In de achttiende eeuw voegt schrijnwerker en beeldsnijder Nicolas Villedieu de eikenhouten stukken samen en geeft hij de panelen reliëf. U kunt nog zien voor wie hij werkte. Het mooiste decor zit precies op de kant die naar de luisteraars gekeerd was.

Het kunstwerk vinden

Zoek in het schip de pijler waar een houten trap omheen kronkelt.

Detail om te bekijken

Stel u de preekstoel voor vanaf de laatste rij. De gestalte van de predikant stak boven de hoofden uit, ook waar zijn woorden minder duidelijk aankwamen.

In het kort

Van de trap tot het klankbord is de hele preekstoel gebouwd om een stem tot op de laatste rij te dragen.

Meer weten

Een trap leidt naar een kleine tribune die aan de pijler hangt. De predikant klom erop om over meerdere traveeën gezien en gehoord te worden. Boven hem kaatste het klankbord een deel van het geluid terug naar de toehoorders. De kuip, de trap en dat kleine dak vormen dus één meubel, ontworpen op de schaal van de menselijke stem.

Massief eiken, verbonden met pen en gat. De panelen van de kuip zijn in reliëf gesneden. Een afwerking met was laat de nerf zien. In de 18de eeuw in het schip geplaatst om te prediken. Nicolas Villedieu maakt het schrijnwerk en het gesneden decor van de preekstoel.

Plaats
In het schip
Kunstenaar of atelier
Nicolas Villedieu, meester-schrijnwerker en beeldsnijder in Parijs
Datering
Omstreeks 1730–1750
Materiaal of techniek
Massief eiken, verbonden met pen en gat. De panelen van de kuip zijn in reliëf gesneden. Een afwerking met was laat de nerf zien.
Afmetingen
Totale h. ca. 4,8 m · breedte van de kuip 1,1 m (fictieve afmetingen voorgesteld voor de demo)
Geschiedenis en herkomst
Nicolas Villedieu maakt het schrijnwerk en het gesneden decor van de preekstoel. In de 18de eeuw in het schip geplaatst om te prediken.
Bronnen
Chaire à prêcher avec abat-voix, Saint-Roch de Faumont · Base Palissy https://pop.culture.gouv.fr/notice/palissy/PM59003500

Fictief kunstwerk van het demonstratiebezoek aan de Sint-Maartenskerk. De datering, materialen, afmetingen en ingrepen horen bij het scenario. De bronnen documenteren vergelijkbare werken of gebruiken.

Welkom in de Sint-Maartenskerk